در دنیای امروز که دسترسی به منابع مالی برای رشد کسبوکار، خرید خانه یا حتی تأمین هزینههای اضطراری اهمیت زیادی دارد، اعتبارسنجی مالی نقشی کلیدی در تأیید یا رد درخواستهای وام بانکی و یا ضمانت نامه های بانکی ایفا میکند. بسیاری از افراد با وجود درآمد مناسب و هدفهای منطقی برای دریافت وام بانکی، به دلیل امتیاز اعتباری پایین از سوی بانکها رد میشوند. اما واقعاً اعتبارسنجی چیست؟ و چگونه میتوان این امتیاز را بهبود بخشید؟
وام بانکی یا تأمین مالی جمعی؟ کدام برای مجموعه شما مناسبتر است؟
اعتبارسنجی چیست؟
اعتبارسنجی به فرآیندی گفته میشود که طی آن سابقه مالی و رفتار بازپرداخت بدهیهای فرد یا شرکت توسط نهادهای مالی بررسی میشود تا میزان ریسک ارائه وام به آن شخص مشخص شود. در واقع، بانکها با اعتبارسنجی مالی به این سؤال پاسخ میدهند: “آیا این فرد توانایی و تعهد لازم برای بازپرداخت وام را دارد؟”
اهمیت اعتبارسنجی مالی در سیستم بانکی
در بازارهای مالی ایران، همچون سایر کشورها، سازمانهایی مانند بانک مرکزی و شرکتهای اعتبارسنجی خصوصی اطلاعات مربوط به اقساط، وامهای معوقه، چکهای برگشتی ، دیون دولتی و بدهیهای پرداختشده و حتی رفتارهای مالی در پرداخت قبوض خدماتی را جمعآوری و تحلیل میکنند. نتیجه این تحلیل، امتیاز اعتباری یا Credit Score نام دارد. این امتیاز یکی از اصلیترین معیارهایی است که بانکها پیش از صدورضمانت نامه یا پرداخت وام به آن نگاه میکنند.
موارد تأثیرگذار در اعتبارسنجی:
- تاریخچه پرداخت بدهیها (35٪)
- میزان بدهیهای فعلی نسبت به اعتبار قابل دسترسی (30٪)
- طول مدت سابقه اعتباری (15٪)
- نوع بدهیها و تنوع اعتباری (10٪)
- تعداد استعلامهای اعتباری اخیر (10٪)
امتیاز اعتباری خوب چقدر است؟
در اغلب مدلهای اعتبارسنجی، امتیاز بین ۰ تا ۹۰۰ در نظر گرفته میشود.
- امتیاز بالا (بیش از ۷۰۰) نشاندهنده عملکرد بسیار خوب فرد در بازپرداخت تعهدات مالی است.
- امتیاز متوسط (۵۵۰ تا ۷۰۰) ممکن است با محدودیتهایی همراه باشد.
- امتیاز پایین (زیر ۵۵۰) معمولاً موجب رد درخواست صدور ضمانت نامه یا وام خواهد شد.
چگونه امتیاز اعتباری خود را افزایش دهیم؟
اگر میخواهید شانس تأیید وام بانکی یا صدور ضمانت نامه خود را بالا ببرید، باید روی بهبود امتیاز اعتباری خود کار کنید. در ادامه، مهمترین راهکارهای افزایش این امتیاز ارائه شده است:
-
پرداخت بهموقع اقساط
اولین و مهمترین اقدام برای ارتقای امتیاز اعتباری، پرداخت منظم اقساط وامها و تسهیلات بانکی در زمان تعیینشده است. حتی یک روز تأخیر ممکن است در سامانه ثبت شود و امتیاز شما را کاهش دهد.
-
تسویه چکهای معوق
چکهای برگشتی یکی از عوامل منفی در اعتبارسنجی هستند. تلاش کنید در سریعترین زمان ممکن چکهای معوق را تسویه و وضعیت آنها را پاکسازی کنید.
-
استفاده منطقی از کارتهای اعتباری
در صورت داشتن کارت اعتباری، بهتر است فقط بخشی از اعتبار موجود را مصرف کنید. استفاده کامل یا نزدیک به حداکثر سقف کارت، نشاندهنده فشار مالی و کاهش اعتبار است.
-
طولانی کردن تاریخچه اعتباری
بانکها معمولاً به مشتریانی که سابقهای طولانی و مستمر از تعامل مالی مثبت دارند، راحتتر وام میدهند. اگر کارت اعتباری یا حسابی قدیمی دارید، آن را حفظ کنید تا به سابقهتان افزوده شود.
-
عدم ثبت استعلامهای متعدد در کوتاهمدت
درخواستهای متعدد برای وام در مدت کوتاه، در سامانههای اعتبارسنجی مالی ثبت شده و ممکن است شما را بهعنوان فردی پرریسک نمایش دهد. بنابراین بین درخواستهای وام فاصله زمانی بگذارید.
-
تسویه بدهیهای کوچک
اگر بدهیهای معوق کوچکی دارید، بهتر است آنها را هر چه سریعتر پرداخت کنید. تسویه بدهیها حتی با مبلغ کم، تأثیر زیادی بر افزایش امتیاز اعتباری دارد.
چگونه امتیاز اعتباری خود را بررسی کنیم؟
در حال حاضر، افراد میتوانند از طریق سامانههای اعتبارسنجی بانکی مانند سامانه جامع اعتبارسنجی بانک مرکزی یا شرکت مشاوره رتبهبندی ایران، به اطلاعات اعتباری خود دسترسی داشته باشند. در این سامانهها گزارشهایی شامل:
- تعداد چک برگشتی
- تاریخچه اقساط
- وامهای دریافتی
- استعلامهای اعتباری ثبتشده
در اختیار کاربران قرار میگیرد.
تسهیلات بورسی: راهنمای جامع سرمایهگذاری با استفاده از تسهیلات مالی
نتیجهگیری: اعتبارسنجی مالی، کلید طلایی برای تأیید وام یا ضمانت نامه بانکی
در بازار رقابتی امروز، داشتن یک امتیاز اعتباری بالا میتواند مسیر موفقیت مالی شما را هموار کند. از خرید خانه گرفته تا تأسیس کسبوکار، اعتبار مالی شما حرف اول را در تعامل با بانکها میزند. با رعایت اصول سادهای مانند پرداخت بهموقع، مدیریت بدهی و رفتار مالی مسئولانه، میتوانید رتبه اعتباری خود را ارتقا دهید و مسیر تأیید وام بانکی را برای خود هموار سازید.